برای دفاع از زنان خبرنگار در افغانستان برای دفاع از زنان خبرنگار در افغانستان
کابل
۷ مارچ ۲۰۲۱ و ۱۷ حوت ۱۳۹۹
یافته های جدید مرکز نشان می دهد که از میان ۳۲۵ رسانه در افغانستان۱۷۳ رسانه سراسری و محلی که این منشور را امضا نموده بودند، ۹۴ رسانه (۴۳ از کابل و ۱۳۰ از ۱۹ ولایت) به تطبیق آن متعهد هستند، اما مشکلات امنیتی، سنتی و چالش های اقتصادی را مانع بزرگ سد را تطبیق این منشور در رسانه های خود می دانند.
منشور منع آزار و اذیت برای ارتقاء موقعیت زنان در همکاری سازمان ګزارشګران بدون مرز با رسانهها که نزدیک به ۳ سال قبل از سوی مرکز حمایت از زنان ژورنالیست در افغانستان به هدف حمایت از خبرنگاران زن، رسیدگی به شکایات و کاهش تبعیض جنسیتی در رسانه ها، تهیه و تدوین شده بود ، با رسانه ها شریک شد.
طی نزدیک به سه سال گذشته حدود ۷۰۰ تن از خبرنگاران، فعالان جامعه مدنی به شمول ۱۷۳ رسانه ۵۱ از کابل و ۱۹ رسانه از ولایت ها، چون (۹ رسانه در کندهار، ۱۰ در بلخ، ۱۳ در هرات، ۱۰ در ننگرهار، ۹ در بغلان، ۸ در بدخشان، ۴ در خوست، ۱۰ درغزنی، ۸ در کندز، ۵ درغور، ۵ درمیدان وردک، ۸ در بدخشان، ۷ در فاریاب، ۷ در دایکندی، ۶ در فراه، ۵ درسمنگان، ۵ در پروان، ۴ در کاپیسا و ۵ در بامیان) با امضا به پای این منشور، حمایت خود را اعلام کرده و تعهد نمودند که در رسانه های شان متن منشور را تطبیق و آن را عملی می سازند.
مرکز، برای تحقق و تطبیق این منشور در رسانه ها سه کمپاین سراسری را راه اندازی نمود، نخستین کمپاین « به نمایندگانی رای دهید که از حقوق خبرنگاران زن حمایت میکنند» را به هدف بهرمند شدن زنان از سهم بیشتر در انتخابات و حمایت از کاندیدان زن و مردی است که از حقوق زنان به شکل کلی به ویژه زنان خبرنگار دفاع می کنند را به تاریخ ۴ میزان ۱۳۹۷ طی کنفرانس مطبوعاتی با حمایت از سازمان گزارشگران بدون مرز آغاز کرد.
به ادامه این کمپاین تعداد نزدیک به ۱۰۰ کاندید ولسی جرگه از ۸ ولایت به شمول کابل به این کمپاین پیوسته و تعهد نمودند که با راه یافتن به مجلس نمایندگان در تطبیق و تغییر قوانین به نفع زنان به خصوص روزنامه نگاران زن متعهد بوده و دفاع می نمایند که از این جمع، ۷ تن آنان به مجلس راه یافته و به تعهدات شان مبنی بر حمایت از خبرنگاران زن متعهد هستند.
بررسی های تازه مرکز از ۱۷۳ رسانه در کابل و ولایت ها نشان می دهد که این منشور توانسته در کاهش تبعیض علیه خبرنگاران زن در رسانه های ملی و محلی تاثیرات موثر را به جا بگذارد و نیز توانسته جایگاه خود را در میان رسانه ها منحیث طرح حمایت کننده خبرنگاران زن پیدا بکند، اما بیشتر از مسوولان رسانه ها تهدیدات اخیر علیه خبرنگاران به خصوص خبرنگاران زن و بحران اقتصادی رسانه ها را ناشی از گسترش ویروس کرونا و قرنطین سراسری مانع بزرگ تطبیق این منشور در رسانه های خود عنوان می کنند.
ضیاء الرحمان ضیاء مدیر بخش اداری تلویزیون ژوندون که به پای منشور امضا نموده بود، ‘ میگوید که اکنون ۶ تن از ژورنالیستان زن در این رسانه مصروف کار هستند و در هنگام امضای منشور صرف یک خبرنگار زن با آنها همکار بود. وی به تطبیق بیشتر این منشور نیز تاکید نمود.
مجتبی مهرداد، مدیرمسوول روزنامه ۸ صبح نیز سهولت های ویژه شامل رخصتی مریضی، ضروری و پول ترانسپورت را برای خبرنگاران زن این رسانه بعد از امضای به پای منشور مهیا کردند.
نجیب پیکان، مسوول یکی از تلویزیون ها در ولایت بلخ می گوید در زمینه امتیازات، ساعات کاری و نحوه برخورد با خبرنگاران زن را بعد از امضا در پای منشور منع آزار و اذیت مرکز روی دست گرفته تا هیچ مشکلی برای خبرنگاران زن در اداره آنها رخ ندهد.
از سوی هم امان الله نصرت، صاحب امتیاز رادیوی غږ اف. ام در میدان وردک گفت بنابر تهدیدات امنیتی تعداد زیادی از خبرنگاران زن این ولایت را ترک کرده و به کابل فرار نموده اند .
همچنان خبرنگاران زن از کارکرد های مرکز جهت تطبیق این منشور در رسانه ها استقبال نموده از مرکز می خواهند تا در راستای حمایت آنان در برابر خشونت ها، تبعیض و تهدیدات بیشتر کوشا باشند.
بهانه محمدی، خبرنگار تلویزویون آریانا از جمله رسانه ای که منشور را امضا کرده بود در رابطه گفت که رهبریت این رسانه همواره می کوشد تا شرایط بهتر را برای زنان مهیا نماید و خبرنگاران زن در این رسانه از امکانات در نظر گرفته راضی هستند.
اما بنابر شکایات تعدادی از خبرنگاران زن در افغانستان، نیاز به کارزارها و مبارزات زیادی نیاز است تا تبعیض و آزارگری در رسانه ها به حداقل آن برسد.
یکی از خبرنگار زن در بلخ که نمی خواهد نامش گرفته شود، می گوید در برخی رسانه ها که پیش از این فعالیت می کرد گواه نابرابری میان کارمندان زن و مرد بوده است، به ویژه در زمینه حقوق و امتیازات.
او می افزاید:«با آنکه میزان مسوولیت ها یکسان است، اما شایستگی ها در نظر گرفته نمی شود و کارمندان مرد امتیاز بیشتری دریافت می کنند».
وی گفت: « در رسانه های که قبلا کار می کردم زنان همواره با مشکلاتی دست و پنجه نرم می کردم».
فرشته خبرنگار رسانه ای دیگر در کابل که به دلیل بسته شدن کودکستان محل کارش، وظیفه را ترک و فعلا خانه نشین می باشد نیز نگرانی از چالش ها در برابر کار و فعالیت خبرنگاران را دارد.
در این حال ناهید خانمی که بیشتر از ۱۵ سال در رسانه ای در کابل فعالیت مطبوعاتی خود را به طور شایسته انجام داده است، گفت که بعد از قرنطین وقتی دوباره به نهاد مربوطه اش شامل کار شد، به وی نصف معاش قبلی داده می شود که این خود مشکل بزرگ در قبال کار و فعالیت وی با سابقه چندین ساله اش در یک نهاد رسانه ای می باشد .
نازیلا بیکزاد خبرنگار تلویزیون بانو می گوید، زمانیکه یک رسانه به یک بحران اقتصادی مواجه می شود اولین خبرنگار را که باید از وظیفه جواب بدهد، خبرنگار زن است و اگر قرار باشد معاش هم کم شود از زن روزنامه نگار می شود.
وی می افزاید:«مسوولان رسانه ها هنوز هم به استعداد و توانایی زنان باور ندارند و میان زن و مرد تبعیض می کنند.»
خانم فریده نیکزاد، مسوول این مرکز، از رسانه های که در قبال منشور تعهد سپرده؛ و هنوز هم تعهد شان پا بر جاست ، استقبال کرده و تشکری می نماید.
وی با ابرازامیدواری می افزاید:« ما از رسانه های که مواد این منشور را رعایت ننموده و به آن عمل نکردند، نیزتوقع داریم برای تغییر مثبت در فضایی کاری و فعالیت های رسانه ای خبرنگاران زن توجه جدی کنند».
خانم نیکزاد با ابراز نګرانی میګوید که ، اگر مسوولان رسانه ها در کنار خبرنگاران زن قرار نگیرند متاسفانه ممکن است روزی کار، فعالیت، نقش و حضور خبرنگاران زن در جامعه خبرنگاری کاهش یابد.
منشور منع آزار و اذیت برای ارتقاء موقعیت زنان در رسانهها و کمپاین های مرکز برای اعاده حقوق خبرنگاران زن از زمان نشر و پخش شدن مورد استقبال مردم، جامعه مدنی، رسانه ها، خبرنگاران و به خصوص روزنامه نگاران زن قرار گرفته است
سید آقا فاضل سانچارکی معین نشراتی وزارت اطلاعات و فرهنگ وقت و عده از مسوولان رسانه های معتبر به شمول رادیو و تلویزیون آریانا، موبی گروپ، آی. دبلیو. پی. آر، تلویزیون« یک » ضمن امضا به پای منشور منع آزار و اذیت برای ارتقاء موقعیت زنان در رسانهها به عنوان آغازگر کمپاین برای این منشور، حمایت شان را از این طرح پیشنهادی مرکز رسما در روز نشر آن اعلام کردند.
گزارش: بهشته ایوبی
تصحیح: مرکز حمایت از زنان ژورنالیست در افغانستان
